Gezond digitaal opvoeden
Het is tijd voor een goed gesprek
Het schermgebruik onder jonge kinderen neemt flink toe. Ik maak me daar zorgen over. Maar als we écht iets willen veranderen, moeten we kritisch durven kijken naar ons eigen schermgebruik. Heeft beeld in de klas toegevoegde waarde? Moet er tijdens het eten van boterhammen een video aan of kan eten ook in stilte? Misschien met een rustig muziekje op de achtergrond?
Tekst: Tessa van Zadelhoff, schoolleider basisonderwijs Beeld: AI
In samenwerking met de gemeente nemen we tijdens een gymles de MQ-scan af. De MQ-scan is een wetenschappelijk onderbouwde motoriekmeting voor kinderen tussen de 4 en 12 jaar. In een parcours worden vaardigheden als springen en balanceren beoordeeld. Ook wendbaarheid, snelheid en coördinatie tellen mee om het Motorisch Quotiënt te meten. We doen dit al een aantal jaar en het wordt er helaas niet beter op. Steeds meer kinderen hebben moeite met hinkelen, huppelen of achteruitlopen.
Bijna tegelijkertijd namen we ook een nulmeting digitale geletterdheid af. Leerlingen beoordeelden zelf hun schermtijd. Ongeveer 20 procent van de 138 leerlingen die meededen hadden meer dan 6 uur schermtijd per dag. Hetzelfde percentage scoorde voor zichzelf een schermtijd tussen de 4 en 6 uur. Iets minder dan de helft had daarbij negatieve dingen ervaren zoals online pesten, negatieve opmerkingen en verslavingsgedrag.
Beide resultaten hebben we gepresenteerd tijdens een ouderavond rondom gezond digitaal opvoeden. Natuurlijk zijn dit anekdotische gegevens en we hebben ze gepresenteerd met een glimlach.
Maar we maken ons er wel zorgen over. Motoriek en zelfredzaamheid nemen af, negatieve bijeffecten van social mediagebruik en gamen nemen toe. Hoe zien we dat? Gedoe dat de school binnenkomt maar eerder al online is begonnen, in de klas in slaap vallen omdat je ’s nachts gegamed hebt, het filmen van een vervelend incident waar een klasgenoot bij is betrokken en dat zijn pas een paar voorbeelden.
‘Wat ik heel lastig vind om te zien: een kindje van nog geen twee dat in een wandelwagen voor de school zit met een mobiele telefoon in de hand’
Mediawijsheid als mindset
Op onze school beperkt mediawijsheid zich niet tot de week van de mediawijsheid. Mediawijs zijn is een mindset vinden we, een attitude die je als leerkracht moet hebben. Je hebt interesse in de online wereld van je leerlingen, je verdiept je erin, stelt vragen en probeert een gesprekspartner te zijn want online is het soms niet mis wat er gebeurt.
Goed gesprek
Wij hopen dat ouders dit ook doen en proberen ze via de oudernieuwsbrief en een ouderavond mee te nemen in wat wij horen en signaleren. Helaas was het niet zo druk op die ouderavond, maar met de ouders die er waren voerden we een goed gesprek over gezond digitaal opvoeden.
Helaas misten we de ouders van de leerlingen waar we ons de meeste zorgen over maken. En dat vinden we heel jammer. Zeker omdat we zien dat schermtijd ook onder volwassenen een ding is. En wat ik heel lastig vind om te zien: een kindje van nog geen twee dat in een wandelwagen voor de school zit met een mobiele telefoon in de hand. Ik hoorde bij Lubach over een smartphoneverbod voor ouders op een schoolplein in het Verenigd Koninkrijk. Goed idee denk ik.
